Pompa ciepła w starym domu z grzejnikami: kiedy działa, a kiedy rachunki rosną

Dlaczego temperatura wody decyduje o rachunku

Grzejnik oddaje tym więcej ciepła, im cieplejsza woda do niego płynie, a pompa ciepła pracuje tym sprawniej, im chłodniejszą wodę musi przygotować. Stare instalacje projektowano pod kotły węglowe i gazowe z wodą 70–90 °C. Gdy pompa zasila je wodą 50 °C, grzejniki oddają ułamek mocy.

Źródła podają SCOP pompy powietrze/woda przy 35 °C od 3,52 do 4,23, a przy 55 °C od 2,91 do 3,6. Karta katalogowa Dimplex LA 1422C pokazuje ten sam spadek na jednym urządzeniu: SCOP 4,6 przy 35 °C i 3,9 przy 55 °C, klasa A+++ i A++. Karty podają wyniki z laboratorium; do liczenia rachunku za starym domem z grzejnikami 55 °C bezpieczniej przyjąć ok. 3,0, jak POBE i PORT PC. Przy 65–70 °C, kiedy grzejniki są wyraźnie za małe, sprawność według KlimatMaster spada do COP ok. 2.

Ile to kosztuje w złotówkach

Dom 150 m² częściowo ocieplony, 4 osoby, III strefa, Tauron G12. Kalkulator pokazuje zużycie prądu przez pompę ok. 5 980 kWh z podłogówką, 6 460 kWh z grzejnikami 45 °C i 7 040 kWh z grzejnikami 55 °C. Różnica między ostatnim a pierwszym wariantem to ok. 1 060 kWh i ok. 860 zł rocznie. Ten sam dom po ociepleniu do standardu z lat 2000–2020 zużyje z grzejnikami 45 °C ok. 5 110 kWh.

Test, który możesz zrobić tej zimy

Zanim kupisz pompę, obniż temperaturę zasilania obecnego kotła do 50–55 °C i sprawdź, czy dom utrzyma 20–21 °C przy kilkustopniowym mrozie. Użytkownik elektrody opisuje dom nieocieplony, w którym kocioł gazowy z czujnikiem pogodowym utrzymuje 21 °C, nie przekraczając 50 °C na grzejnikach, bo grzejniki są przewymiarowane. W takim domu pompa ciepła poradzi sobie bez wymiany grzejników. Jeśli przy 55 °C w części pokoi jest zimno, to te pokoje wymagają większych grzejników albo docieplenia, niezależnie od marki pompy.

Drugi test to spalone paliwo. Użytkownik r/Polska, który przeliczył zużycie 3,5 tony węgla na ciepło, dostał wynik zgodny z obliczeniem zapotrzebowania. Zrób to tak: pomnóż tony przez ok. 7 800 kWh, bo tyle energii ma tona ekogroszku o wartości opałowej 28 MJ/kg, a potem przez sprawność kotła, zwykle 0,75. Dla 3,5 tony wychodzi ok. 20 500 kWh ciepła rocznie. Podziel to przez SCOP ok. 3,0, a dostaniesz ok. 6 800 kWh prądu, które pompa zużyje w tym domu. Takie przeliczenie pokazuje, ile ciepła dom naprawdę potrzebuje, i chroni przed przewymiarowaną ofertą.

Kolejność, która oszczędza najwięcej

Najpierw audyt, który i tak jest obowiązkowy w Czystym Powietrzu, potem docieplenie tam, gdzie ucieka najwięcej ciepła, potem wymiana najmniejszych grzejników, na końcu dobór pompy do domu po tych zmianach. Przykładowe warianty z audytu publikowanego przez NFOŚiGW kosztowały od 25 237 zł (sam dach) do 51 200 zł (okna, dach i strop). Taka kolejność obniża potrzebną moc pompy, a mniejsza pompa jest tańsza i łatwiej mieści się w limicie dotacji.