Czyste Powietrze
Prefinansowanie Czyste Powietrze 2026: zaliczka 35%, 180 dni i jak nie dać się oszukać
Prefinansowanie pozwala zacząć montaż bez własnych pieniędzy. Zaliczka do 35% dotacji trafia prosto na konto wykonawcy, ale jeśli firma nie skończy prac, fundusz będzie dochodził jej zwrotu od Ciebie. Dlatego wybór wykonawcy i umowa są tu ważniejsze niż przy zwykłej dotacji.
Wnioski z naszej analizy
Analiza redakcji PompaLiczy.pl na modelu kalkulatora, stan na 22 października 2026
- Prefinansowanie przysługuje na poziomie podwyższonym i najwyższym. Zaliczka to maksymalnie 35% dotacji przypadającej na zakres objęty jedną umową z wykonawcą (do marca 2025: 50%).
- Od 20 lipca 2026 masz 180 dni od wypłaty zaliczki na wykonanie prac (wcześniej 120) i kolejne 30 dni na wniosek o płatność. Razem 210 dni.
- Wniosek składa operator programu w gminie, a do wniosku dołączasz od 1 do 3 podpisanych umów z wykonawcami. Zaliczkę fundusz przelewa bezpośrednio na rachunek wykonawcy, na podstawie dyspozycji wypłaty i faktury zaliczkowej.
- Jeśli wykonawca zniknie z zaliczką, fundusz dochodzi zwrotu od beneficjenta.
Spis treści
Jak to działa krok po kroku
Prefinansowanie to wypłata części dotacji przed zakończeniem prac. Przysługuje osobom, które łapią się na poziom podwyższony albo najwyższy, czyli mają niski dochód na osobę i zaświadczenie z gminy. Schemat wygląda tak:
- Przed złożeniem wniosku podpisujesz umowy z wykonawcami, maksymalnie trzy, każda na określony zakres prac.
- We wniosku wskazujesz, że chcesz prefinansowania. Po zawarciu umowy o dofinansowanie składasz dyspozycję wypłaty zaliczki (DWZ).
- Fundusz wypłaca zaliczkę do 35% dotacji przypadającej na zakres danej umowy.
- Od dnia wypłaty zaliczki masz 180 dni na wykonanie prac objętych tą umową.
- W ciągu kolejnych 30 dni składasz wniosek o płatność (WOP), który rozlicza zaliczkę i resztę dotacji.
Łącznie to 210 dni od zaliczki do wniosku o płatność. Całe przedsięwzięcie, także z zaliczką, trzeba według NFOŚiGW zrealizować w 24 miesiące od złożenia wniosku, z możliwością przedłużenia o kolejne 6 miesięcy w uzasadnionych przypadkach. Termin 18 miesięcy, który podają niektóre poradniki, dotyczy innej formy wsparcia: dotacji na częściową spłatę kredytu bankowego.
Według NFOŚiGW na 4 września 2026 złożono w Czystym Powietrzu ponad 1,1 mln wniosków na 43 mld zł, podpisano ponad 977 tys. umów na 36,1 mld zł, a wypłacono ponad 22,7 mld zł. W nowym naborze od 20 lipca 2026 wpłynęło 5,5 tys. wniosków na 360 mln zł. Źródło: NFOŚiGW na posiedzeniu sejmowej komisji 16.09.2026, za Gramwzielone.pl 21.09.2026.
Działalność gospodarczaInstrukcja WFOŚiGW w Toruniu podaje przykład dla wniosków składanych w 2026 roku: roczny przychód z działalności na poziomie podwyższonym nie może przekroczyć 186 640 zł, czyli 40 × 4 666 zł minimalnego wynagrodzenia z grudnia roku poprzedzającego wniosek. Źródło: WFOŚiGW Toruń, instrukcja wniosku od 20.07.2026.
Co się zmieniło i kiedy
| Zasada | Do 30.03.2025 | Od 31.03.2025 | Od 20.07.2026 |
|---|---|---|---|
| Wysokość zaliczki | do 50% dotacji | do 35% | do 35% |
| Czas na prace objęte zaliczką | — | 120 dni | 180 dni |
| Wymagany okres własności budynku | 3 lata | 3 lata | 3 lata; 1 rok przy zakupie co najmniej połowy udziałów albo darowiźnie lub dożywociu od rodziców czy dziadków; bez wymogu przy spadku i zasiedzeniu |
| Kto składa wniosek | wnioskodawca | operator programu | operator programu |
Zmiany z marca 2025 były reakcją na nadużycia. Przykład opisany przez Gruntownie.eu: firma składała wniosek w imieniu klienta na podstawie pełnomocnictwa, deklarowała poziom 70 lub 100%, brała zaliczkę 50% dotacji, przy limicie 136 200 zł nawet 68 100 zł, i nie kończyła prac. Branżowe media opisywały też firmę, która pod koniec 2023 roku zatrudniała ok. 900 osób, rok później ok. 200, a jej zaległości na koniec stycznia sięgały 56 mln zł.
Odpowiedzialność jest Twoja
Zaliczka trafia na konto wykonawcy, ale umowę o dotację podpisujesz Ty. WFOŚiGW w Kielcach pisze wprost: beneficjent odpowiada za dotację, w tym za zaliczki wypłacone wykonawcy, a gdy zwrot od wykonawcy jest niemożliwy, fundusz dochodzi go od beneficjenta. Lista nieprawidłowości z tego komunikatu to: wykonywanie inwestycji niezgodnie z wnioskiem i umową, podnoszenie kosztów, namawianie do kredytów przekazywanych na konto wykonawcy i brak kontaktu z wykonawcą.
Oferta na pompę powietrze/woda za 32 500 zł brutto z VAT 8% w miejsce starego kotła na węgiel, wniosek na poziomie podwyższonym, podatek PIT według skali 32%. Dotacja wynosi ok. 21 060 zł, czyli 70% ceny netto. Maksymalnej kwoty 24 640 zł ta oferta nie osiąga. Ulga termomodernizacyjna od reszty wydatku zwraca ok. 3 660 zł, więc z własnej kieszeni zostaje ok. 7 780 zł.
Dla swojego domu policzysz to w kalkulatorze dotacji.
Jak się zabezpieczyć
Podpisz umowę z wykonawcą według wzoru z regulaminu, z harmonogramem, protokołem odbioru i karami umownymi; poradniki podają jako przykład 0,1% wartości umowy za każdy dzień opóźnienia. Wykonawca, z którym podpisujesz umowę objętą zaliczką, nie może być Twoim pełnomocnikiem przy wniosku, więc nie podpisuj mu takiego pełnomocnictwa. Wniosek przygotowuje z Tobą operator w gminie. Jeśli firma przestaje odpowiadać albo prace stoją, zgłoś to od razu operatorowi i wojewódzkiemu funduszowi: przy opóźnieniu z przyczyn od Ciebie niezależnych termin można aneksować. Sprawdź, od kiedy firma działa, czy ma referencje z Twojej okolicy i czy jest autoryzowanym instalatorem producenta. Wpisz w umowie konkretny model pompy z numerem z listy ZUM. Porównaj co najmniej trzy oferty, zanim podpiszesz którąkolwiek: lista pytań do instalatora.
Najczęstsze pytania
Na czyje konto trafia zaliczka?
Na rachunek wykonawcy. Instrukcja NFOŚiGW do dyspozycji wypłaty zaliczki w wersji od 20 lipca 2026 mówi, że zaliczka jest wypłacana bezpośrednio na rachunek wykonawcy, po złożeniu dyspozycji wypłaty i faktury zaliczkowej tego wykonawcy. Faktura musi wskazywać umowę, której dotyczy.
Co grozi firmie, która wyłudza dotacje?
Poradniki o oszustwach w programie wskazują art. 286 § 1 Kodeksu karnego (oszustwo, do 8 lat pozbawienia wolności), art. 297 (oszustwo kredytowe) i art. 271 (poświadczenie nieprawdy). Dla beneficjenta to słaba pociecha, bo zaliczkę i tak trzeba rozliczyć.